Долг
Dług
C2 · fiction
Literacka spowiedź na poziomie mistrzowskim, w tradycji wielkiej dziewiętnastowiecznej rosyjskiej powieści psychologicznej. Arkadij, dumny i skrajnie ubogi były student marznący na petersburskim poddaszu, wmawia sobie, że ludzie „niezwykli” stoją ponad zwykłą moralnością. Gdy dobry starzec powierza mu swoje ostatnie oszczędności, przeznaczone dla umierającej wnuczki Wiery, Arkadij zatrzymuje pieniądze i nazywa to śmiałym czynem silnego człowieka. Potem pożera go wina: przez gorączkę, majaki i drwiącego „sobowtóra”, który jest jego własną pychą we własnej osobie. Pokorne przebaczenie Wiery rozbija jego teorię, a przez jawne wyznanie i cierpienie bohater odnajduje oczyszczający sens i zmartwychwstanie duszy. Tytuł gra na słowie долг, jednocześnie „dług” i „powinność”.
Pierwsza scena
Я жил тогда в тесной каморке под самой крышей огромного петербургского дома — в жалкой конуре, где летом было душно, а зимой невыносимо холодно. Потолок нависал так низко, что рослому человеку невольно хотелось нагнуться, и мне порой казалось, будто сама нищета сдавливает мне грудь и не даёт дышать.
Я был молод, горд и беден — беден до последней крайности. Я оставил университет, задолжал за квартиру на несколько месяцев вперёд и по целым дням лежал на продавленном диване, глядя в жёлтый, облупившийся потолок и питая в душе одну странную, гордую и страшную мысль.
W tamtych dniach mieszkałem w ciasnym poddaszu tuż pod dachem ogromnej petersburskiej kamienicy — w nędznej budzie, która latem była duszna, a zimą nie do zniesienia zimna. Sufit wisiał tak nisko, że wysoki człowiek instynktownie chciał się schylać, i czasem wydawało mi się, jakby sama bieda uciskała mi pierś i nie pozwalała oddychać.
Byłem młody, dumny i biedny — biedny do ostateczności. Rzuciłem studia, zalegałem z czynszem za mieszkanie o kilka miesięcy i całymi dniami leżałem na zapadniętej kanapie, wpatrując się w żółty, łuszczący się sufit i pielęgnując w duszy jedną dziwną, dumną i straszną myśl.
Postacie
- Arkady (Аркадий) — The proud pauper
- Fyodor Kuzmich (Фёдор Кузьмич) — The trusting old man
- Vera (Вера) — The suffering girl
- The Double (Двойник) — The voice of pride
Słownictwo z tego opowiadania
- город — city
- каморка — garret
- туман — fog
- холод — cold
- ночь — night
- толпа — crowd
- свет — light
- нищета — destitution
- бедность — poverty
- нужда — need
- деньги — money
- долг — debt / duty